Ilannâka, ĸaujimagiamut nanemangâtta, namullu ailimangâtta, sivullimi ĸaujimagiaĸavugut nakit pisimamangâtta.
ĸaujimagiaĸavugut piusituĸattinik.
Ilaliutigialivut ajunnatumik ilimanattumelaunnivut.
Akuniuluatlatumik, kavamaup piusigisimajanga Inunnut maggolingasimattojâtluni, nâmmaluganilu, pitsialugatik atjigettisigatillu kamausigisimajangit.
kanatami kamannisausimajut tigusigiamut United Nations-iup Silatsuami Nalunaikkutanganik Inuit Pivitsanginnik, pitsialaungitut inunnik nanituinnak Inuit Nunanginni ikĸananginitsautitlugit, nalunaitsitlutik Inunnik numurattâgingâtlutik atinginnik atulugatik.
Suguset siĸinittini nittuatitautillugit ililimmata ABC-inginnik, Inuit suguset suangâtaukatattilugit uĸâlappata uĸausituĸaminik.
kavamak piggautiĸatillugu sakĸititsigasuagiamut silatsuami inositsiagittotitsigasuannimik kamagijaugutitsanut, Inunnik notitsigalalauttut nunalinnut pigiallaviĸalugatik ĸanimmasiĸajunut aittunattulu piguvalliatuinnatillugit.
70-inik jâriulauttuni, puvallunik TB sakĸilittilugu nanituinnak kanatami, kavamak kajusiutjilauttuk Siĸinittini ammaigiamut nutânik ânniasiupvinik ilinniatitsitlutillu ânniasiutinik paitsijinillu. Tâvatuak Taggami, kavamak ikajugasualaungituk ikĸasuganillonet Puvallutunik TB-kut, tâvatuak aviukĸaisimalauttuk ilagennik ikĸasuganillu inuit pivitsanginnik.
Angajukĸausisimajut kamatsiasimagatillu. Tammautisimajangit ânnetlutillu Inunnik. ĸaujimavunga ilitsi tamânejusi ullâk attutausimajusi tamatsumunga pilukasimanninginnik maligatsanik, sulilu kitsajusi inogunnaisijmajunik nalligisimajatsinik.
Ullumi, tamânevunga ĸaĸialinnitinnik kiggatullugit federalet kavamanganik aulatsisimannigisimajanginnik puvallutosimajunut TB-kut Ukiuttattumi jâringinni pigiasimajumit 1940-mit tikillugunut 1960-nut.
Unnuttojusi ĸaujimatsiajusi ĸanuk tamanna maligatsak atuttausimanninganik immigosimajuk.
Angittuĸasimalugani, Inuit ĸimiggutaulauttut. kinatuinnak isumagijausimajuk puvallutokkoninganik TB-mik aullatitauĸattalauttut Siĸinittinut angijunut nunanut sollu Hamilton-imut Edmonton-imullu, akuni takĸinut jârinullonet kamagijaugiattutillugit ânniasiupvinut Inuktitut uĸâlagunnangitulinnut.
Akunialuk, inuit uppiĸattalauttut umiatsualiaguvit kangitlumettumut, angiggalautsimaniangitutit.
Unuttuit inuit pivitsaKattitaulaungitut pannaigiamut atsunainnigiamut nalligijamminik. Unuttuit suguset nusuttauĸattalauttut angajukĸâminit, unuttuit inutuĸait avittitausimajut angiggaminit.
Mingutunnammagiulauttuk ingiggagianga tausantet kilometers-inik, umiakkut, nunakkogutikkut, tingijokkulu – ingiggaĸattatlutik ullunik allât woginillonet. Ingiggannimi inogunnaiĸattasimajut.
Anânait, atâtait, anet najaillu ĸimattaujut uĸautjauĸattalaungitut namungamangâta nalligijangit, ĸanullonet akuniutiginiattumik. ĸangatuinnak kinakiak ajulisimappat kamagijautillugu, iluvittauĸattalauttut Siĸinittini. ĸangaulimmat kisiani nalunaikkutattâtauĸattalauttut iluvingit, ĸangaulimmat kisiani ilangit ĸaujititauĸattalauttut.
Inuit angiggaminut tikimmata, utittitauĸattalauttut nunaminut ukiup ĸikĸanganni – nigumittunik annugâttusimagatik ilangit ĸaujititaulugatillu.
Taikkua suguset utisimaĸattalauttut, utiĸattalauttut ilaminut ikĸaumangitamminik, uĸausituĸanginnik uĸâlagunnalugatik, nunamillu ikĸaumangitanginnilonnet.
Tamakkua jâriusimajut inutosimatlutik, naluliumannatlutik, ânnianattotlutillu.
Tâvatuak kavamak aulatsinimminik puvallutunik TB-mik piungitosimangituinnatuk maligatsautluni – ilaliutisimajut anginitsâmik piusiĸasimatlutik angajukĸausinnimik.
Piusigijausimajut inogunnaitumut allatiulauttumut Alootook Ipellie nalunaisimajanga, uĸatluni “Apigilaungilanga pikĸujaunimmik ilinniagiamut asimma ilukkusinganik, asimma uĸausituĸaganik.”
Inuit suguset aullatitauĸattalauttut ilinniaviliagiamut federalet paipsivinginnut ilinniattitautlutillu ĸaujimangitamminik uĸausituĸanginnik. kamagijautsiaĸattalaungitut uivisâttauĸattatlutillu.
Tâvatuak sollu Ipelliup allasimajangatigut, “ilingannik namminik sakĸivalliagunnatuk, kajusiutjigunnatluni nakit pisimamangâmma sunauniammangâmmalonnet.” Tâvatuak ilinganniĸannik kajusiutjilaungilak – tainnaulaukĸuk federalet kavamanga.
Taikkuangusimajut federalet kavamanga kajusiutjisimajut ilaget – ilagijatit – nottaugianginnik nunamit. Tânna federalet kavamanga kajusiutjiĸattasimajuk taikkua Inuit namutuinnak ilijaugiangit kanatami namminiĸaliaĸisongunitsaminik ukiuttattop nunanginnik.
ĸaujimavunga inuit tamânejut ullumi – ilonnâgut Inuit Nunanginni – inovut pijaulukasimatlutik taikkununga maligatsanut, jâriusimajunut nunagijatsi pivitsagilauttasi sulijugijausimangininginnikkulu.
Tamannausimammat – pigiallaviĸagatik nottitausimajut, aullatitauĸattasimajut ilinniaviliagiamut, puvallutut TB-mut maligatsaĸatlutik – sakĸisimajuk atautsikut, taikkunungatsainak inunnut, akuniungitumik jârini. Sakĸilautsimajuk jâringata atjinganik kavamak nalunaitsiniammata inunnik numurattâtlugit sâppatâkulunnik, taipsumanilu ilaget ĸimmiĸatsiatlutik, ĸimutsitinik, tuĸugattautillugit kiggatuttilaginut.
Tamanna kangusotiusimajuk inosiusimajuk piusigisimatlugu. ĸaujimatsiavusillu nalunangitumik sakĸisimajunik:
Ilukkuset uĸausituĸaillu siĸusijaumajok.
Ilaget iluingagunnainiattilugit.
Inoset aviukĸatausimajut âkĸitaugunnagunnaitillugit.
Tamakkua tammausiusimajut asiuniangitut – kanata natjagialik tâpsuminga pasigatsamik kangunattumillu.
Ullumi, tamânevunga uĸagiamut pijâgingilanga. Sakĸititsilunga ĸaĸialisimatsianinginnik federalet kavamangata aulasimajavininginnik taipsuminga puvallutosimajunut siammamat jâringinni 40-init 60-inut.
Tânna maligatsak pijâkĸumiusimalungituk - itluagijausimajuk.
Tamannausimajuk kavamanga kanatami ĸaujimagaluatillugu ajunnatualogijausimajuk Inunnut ilagenut.
kamagijausimajuk piunippângugajattumik isumagillunnagit nunalet sivulliutitaunitsangit.
Taikkununga inunnut aullatitausimajunut Siĸinittinut – pijâgingilagut. Pijâgingilagut pikĸusimagatsigut ilatsinit, sulijugijaulaunginatsi kamagijautsiasimanginatsilu. Pijâgingilagut ânnianigisimajannit.
– pijâgingilagut. Pijâgingilagut siĸumitsisimagatta illinattulagiusimajumik – nallinannimik angiggamik.
Inunnut suli ĸaujimangitunut sujausimammangâta sugusigilauttasi, anânagilauttasi, atâtagilauttasi - pijâgingilagut.
Nunalinnut sakĸilukaĸattalittunut taipsumangat maligatsamit asinginnulu – pijâgingilagut. Pijâgingilagut tammasimanittinut unuttuit Inuit sungitotiĸagunnaimata inosiligijinik kamagijaugutinginnik, taimaimmat ikajuttaugiaĸaligamik ikajuttaugumagunnaitut.
Pijâgingilagut angajukĸausinnimik anginitsaujilaugatta pigumausingitut federalet kavamangata. kavamak ĸaĸialisimajuk taikkununga aullatitauĸattasimajunut ilinniaviliagiamut Inunnulu nottitaumajunut. Tâvatuak ânniagutaujuk, asianottausimajut kinguvânit kinguvânut, suli sakĸijâvuk sulilu pimmagiuvuk.
ĸaujimalikĸugut piniannigisimajavut tammangasimajuk. ĸaujimalikĸugut suliagigiaĸalittavut sittutigianga.
Akunialuk jârini utakĸigiaĸasimangikaluatluta taimâk ilitsinut uĸagiamut. Pijâgingilagut natjagiaĸasimagatsi tamatsuminga uĸumaittumagimmik akunialuk. Pijâgingilagut utakĸisimagatta, unuttuit tamatsuminga tusanialungitut ĸaĸialinnitinik.
Ullumi, natjanialikĸugut ânnesimannitinik maligatsatigut piniannigisimajanginnut federalet kavamangata.
Ikĸananginitsautitauningit atjigengititaunginimmilu Inuit sâkĸiviuĸattasivut, taimailingasimajuk, tamannaunginnaniattuk, nâmmagigatsaungituk.
Tâvatuak ĸaĸialinnik nâmmalungituk uĸatsiagiaĸavugut piunitsamik pigasuaniannitinnik.
Tamannaugaluappat nunatsuangulluta asiangutitsigunnalungilagut sakĸigesimajunik, pigumagunnatugut ĸanuk pinianniĸanialimangâtta.
Ullumi, pigumavugut sakĸititsigiamik piunitsamik sivunitsatinnik. Sivunitsagillugu sulijutsannikut ikajuttigennikullu.
Angajukĸâsuangullunga, uĸatsiasimavunga piusiumititsigiamik inoĸatigennimik akungani kavamatta kanatami Inunnilu. Suliaĸaĸatigegiamut sittutigianga piusigijauĸattasimajut nunalinnilu avittutauĸattasimajunut ilijausimajunut nunatsinut. kajusiutiĸalluta atuĸatigennitinik akĸutiginiattavuttinut inotsiaĸatigegiasilluta.
AkKutiginiattavut akunialolangajuk, tâvatuak atunik allujavut, tigulangajavut katingaluta.
Sittutingikuttigullu tammagutausimajut, sivuppiagunangilagut.
Ullumi, federalet kavamanga sakĸititsilagijuk tâpsuminga Nanilavut Suliangujumik, ikajuttigellagijunut piggautigijausimajumik taikkununga Inuit ikajuttigenut, sakĸititsijut kenaujatsanik ikajugiamut suliatsamut.
Inuktitut, Nanilavut tukilik Kallunâtitut, “let’s find them,” tamannalu suliatsak tamapsuminga pitjutiĸatsiatuk – napvânimmik nittotiĸannimillu Inuit asiumajausimajut puvallutujuĸanningani TB-mik siammangasimatilluni, sakĸititsijumillu ulapitsainimmik nâmmasiumitigasuallugit ilonnangit ĸimattaulautsimajut.
Takugunnangilanga ĸanuigajannimik asiujigiamut kinamikkiak nalligijannik, ĸaujilautsimagani sujausimanninginnilu.
Tâkkutigona sulianguniattumut, inuit ĸaujititausonguniattut pitjutiĸajunik sujausimamangâta ilangit, kenaujatsanillu sakĸititsigasuavugut taikkununga ilinganiattunut sitamanut nunakĸatigengitunut nunamut satusattausimajop katutjiĸatigenginnut ikajugiamut ingiggautitsanginnut ilanginnik napvâsimajunut nanemangâta nalligisimajangit iluvittausimamanningit.
Sakĸititsigasuagivugut kenaujatsanik nalunaikkutattâĸullugit iluvet
ilitagillugit nani minguisipviĸamangâmmik pigiasiutigijaugajattut nittotigillugit ikĸaumajaugutigijangit.
Tamannaunginnaĸattasimammat, tammagutausimajut Inunnut puigujausimaĸattamata ĸujanâttautuinnaĸattasimammatalonnet. Tamanna sakĸitigiallagiaĸangitavut. Taimaimmat ikajugasuavugut nunalinnik - sivukkatigijaulluni piniannisanik ikĸaumajaugutitsanullu, kinakkutuinnanullu ilinniagatsanik sakĸititsigalallutalu.
Sivuppiagiamut inoĸatigetsianimmik, nunatsuangulluta namminiĸattisigiaĸavugut piusigisimajattinik.
Sollulu iligiaĸagatta sivunganiusimajunit, sivunittinut takunnâgiaĸagivugut piunitsamik sivunitsaĸagiamik – sivunitsaĸalluta puvallungitunik tb-ttigut.
Puvallunik TB apviatausok âkĸitausongutlunilu. Inosinnik tigusijutsuangituk. Tâvatuak puvallunik TB-kut suli sugusinik tigusijuk, inutuĸannik sivukkatinnilu. Sakĸiĸattaninga angininga Inunnut Inuit Nunanginni anginitsauvuk 300-imik taikkunangat kanatami nunaĸakĸâsimajongitunut. Tamanna nâmmajatsaungituk.
Aggâni, tânna kavamanga kanatami Inuit Tapiriit kanatamilu uĸatsiasimajut nungutitsigiamut puvallutunik TB-mik nanituinnak Inuit Nunanginni tikikĸâtinnagu 2030, ikilliumittilugillu puvallulagijut TB-mut 50%-imut kingullini sâksini jârini ĸaijuni.
Tâvatuak sâlagigasuagianga ĸanimmasik ajunnaunitsak kapinnituinnaluni ĸimiggutautuinnalunilu – tavatuak ilangaugaluak ikajugasuannimi.
Tâpsuminga nâjiutiĸagiamut pimmagittumik, ilitatsigiaĸavugut inuit inoĸattajut, ullu tamât, piusiĸagaluattilugit ilingasimangitoninginnik. Ikĸaumaguvit aullatitausimannigijannut Siĸinnittinut, âhatsiamagik kamatsiagutiĸatsiamagivutit kavamattinut kamagijaugiamut ullumiulittuk.
Pigiallagiaĸangilagut tammagutigisimajattinik sivunganimit. Sakĸititsigiaĸangilagut sittutigatsanut.
Taimaimmat nutâmik pinianniĸagasuavugut, malingâtlusilu sivukkatiginiattanik.
kavamavut kenaujanik atulangavut pannaigutiginiattanik, Inuit- sivukkatiutillugit pannaigutimmik, pitaĸajumik ungatâni $27-itut miliun tâlatut ungatânut tallimanut jârinut ilinganiattumut tugâgutiĸajumut nungutitsigiamut puvallunimmik TB-ttigut iluani Inuit Nunanginni.
Tâkkuninga kenaujanit, ikajugasuakĸugut Nunavummiunik, Nunatsiavummiunik, Nunavimmiunik, Inuvialuillu Satusattausimajop Nunakĸatigengitunik pivalliatitsigiamut namminingita piniannigigajattanginnik pannaigutitsanginnik.
Sollulu nutâmik pinianniginiattavuttinut ilinganiĸavuk suliaĸaĸatigelluta ikajuttigenikkut, ilinganiĸammijuk takulluasiallugu puvallunik TB-kut sunalluasiangummangât: ĸanimmasik âkĸitautuinnagajangituk ejatuinnamut.
kamagigialivut ajutsanik, niĸitsaĸatsianginik, nâmmangitunillu illunik. Saniani suliatsaginiattavuttinut kamagigasuallu puvallunik TB-kut, kenaujanik atulangavugut ajunnatongitunut, ilautillugit ungatâni $640-atut miliun tâlatut illusanut Inuit Nunanginni.
Tânna illunut tugâgutik sakĸititausimajuk Inuit ikajuttigetillugit taikkununga federalet kavamanganut, suliagijaullunilu Inunnut. Pigumatsiavugut napvâgiamik nunalinnut- namminigijaujunut,
Nunalinnut - pigiasittaugajattunut sittutigiattausonut, tâpsuminga kenaujannit pigaluaguni, tânna Nanilavut Suliagijak, nalletuinnalonnet suliagijavuttinut taikkutigona Inuit - Ataniup Ikajuttigejunut
Âhali, kinamillonet uĸautjigiaĸangilanga tamânejunut sivuppiagalualigutta, suli ĸaningitumik akĸutiĸavugut.
Nalunalungilak nunalet sâpviĸatsiatut sulitsiamagittunik apomautigijauĸattajunut.
Tâvatuak nalunangimijuk Inuit sanginiĸajuit.
Sivuppialuni uĸatsiagiaĸavugut tammasimaligutta. Atuinnauluta suliatsaĸatsiagiamut âkĸitigigiamut. Taimaimmat tamânevunga ullumi.
Ullâk ĸaĸialisimanniga sulitsiatumik uĸavunga ilinnut.
Sulitsiatumik puiguniangilanga ânnegutigijausimajunut Inunnut, ilagijatsinullu.
Sulitsiatumik, kiggatullunga ilonnainik kanatamiunik, sakĸititsigiamut ĸaumanitsamik sivunitsamik. Sakĸititsilutalu katingautinimmik.
Thank you.
Nakummek.
ĸiggatullugu kavamanga kanatami
Nittunattuk Justin Trudeau
Angajukĸâsuanga kanatami